Łomża

Mapa (Plan Miasta)

Ważne adresy i telefony

  • Urząd Miejski w Łomży (UM)
    • 18-400 Łomża
    • Stary Rynek 14
    • Tel.: +48 86 215-67-00
    • www.um.lomza.pl
    • E-mail: ratusz@um.lomza.pl
  • Starostwo Powiatowe w Łomży
    • 18-400 Łomża
    • ul. Szosa Zambrowska 1/27
    • Tel.: +48 86 215-69-00 (sekretariat)
    • www.powiatlomzynski.pl
    • E-mail: starosta.blm@powiatypolskie.pl
  • Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacji (MPK)
    • 18-400 Łomża
    • ul. Spokojna 9
    • Tel.: +48 86 216-03-34
  • Powiatowy Urząd Pracy w Łomży (PUP)
    • 18-400 Łomża
    • ul. Nowogrodzka 1
    • Tel.: +48 86 216-77-77
    • www.pup.lomza.pl
    • E-mail: bilo@praca.gov.pl
  • Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego (WORD)
    • 18-400 Łomża
    • ul. Zjazd 21
    • Tel.: +48 86 216-77-93 (sekretariat)
    • www.word.4lomza.pl
    • E-mail: wordlomza@pro.onet.pl
  • Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży (OKE)
    • 18-400 Łomża
    • ul. Nowa 2
    • Tel.: +48 86 473-71-20
    • www.oke.lomza.com
    • E-mail: sekretariat@oke.lomza.com
  • Łomżyński Klub Sportowy "Browar" Łomża (ŁKS)
    • 18-400 Łomża
    • ul. Zjazd 18
    • Tel.: +48 86 216-46-36
    • www.lks.lomza.pl
    • E-mail: lks@wp.pl
  • Browar Łomża Sp. z o.o.
    • 18-400 Łomża
    • ul. Poznańska 121
    • Tel.: +48 86 47-34-800
    • www.browarlomza.pl
    • E-mail: browar@browarlomza.pl
  • Regionalny Portal Internetowy "4lomza"
  • Radio ESKA Łomża
    • Częstotliwość w Łomży: 88.8 FM
    • 18-400 Łomża
    • al. Piłsudskiego 11A
    • Tel.: +48 86 219-09-13 (redakcja)
    • www.eska.pl
    • E-mail: redakcja.lomza@eska.pl
  • Telewizja Łomża (TV)
    • 18-400 Łomża
    • Stary Rynek 13
    • Tel.: +48 86 216-74-44
    • E-mail: redakcja@tvlomza.pl
  • Wyższa Szkoła Agrobiznesu w Łomży (WSA)
    • 18-402 Łomża
    • ul. Wojska Polskiego 161
    • Tel.: +48 86 216-94-97
    • www.wsa.edu.pl
    • E-mail: rektorat@wsa.edu.pl
  • "IST" s.c. - internet dla firm, instytucji, oraz osób prywatnych

O Łomży

Miasto w województwie podlaskim, powiat grodzki, na północno-wschodnim skraju Międzyrzecza Łomżyńskiego i w Dolinie Dolnej Narwi, nad Narwią (głównie na lewym brzegu) i jej dopływem Łomżyczką, w sąsiedztwie Łomżyńskiego Parku Krajobrazowego Doliny Narwi; siedziba powiatu łomżyńskiego. 65 tysięcy mieszkańców (2001).

Ośrodek przemysłowo-usługowy; stolica diecezji łomżyńskiej Kościoła rzymskokatolickiego; rozwinięty przemysł rolno-spożywczy, (duży browar, wytwórnia pasz, zakłady przemysłu ziemniaczanego, piekarskie, glukozowa), drzewny (meble, stolarka budowlana), materiałów budowlanych (tynk, okładziny, elementy betonowe, styropiany); ponadto produkcja: kas pancernych i urządzeń zabezpieczenia mienia, sprzętu medycznego (strzykawki i igły jednorazowe), okien PCV, zabawek pluszowych, witraży; drukarnie, rozlewnia gazu płynnego; wiele przedsiębiorstw inżynieryjno-budowlanych i obsługi rolnictwa; liczne hurtownie; rozwinięte usługi związane z handlem Wschód-Zachód; działa Agencja Rozwoju Ziemi Łomżyńskiej i izba handlowo-przemysłowa; oddziały i filie banków; węzeł drogowy; ośrodek oświatowo-kulturalny; uczelnie: Wyższe Seminarium Duchowne, Diecezjalny Instytut Organistyki, Wyższa Szkoła Agrobiznesu, Wyższa Szkoła Zarządzania i Przedsiębiorczości im. Bogdana Jańskiego; działa Teatr Lalki i Aktora, Czarny Teatr Świna II, Łomżyńska Orkiestra Kameralna, MDK - Dom Środowisk Twórczych, Towarzystwo Naukowe im. Wagów (rodzina pochodząca z okolic Łomży), Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej, Związek Miast Siostrzanych Miasta Muscatine i Miasta Łomży, oddział Stowarzyszenia Wspólnoty Polskiej — Dom Polonii, galerie; liczne imprezy kulturalne, w tym Międzynarodowy Festiwal Teatru w Walizce, Dni Łomży, Ogólnopolski Turniej Tańca Towarzyskiego.

Historyczne centrum z prostokątnym rynkiem (w pobliżu zabytkowe kościoły), otoczonym ruskimi kamienicami, leży na wysokim lewym brzegu Narwi, na południe i zachód blokowe osiedla mieszkaniowe, rozdzielone terenami przemysłowymi, na zewnątrz tego pasa - osiedla willowe; w północno-wschodniej części Łomży na prawym brzegu Narwi, obiekty rekreacyjno-sportowe. W pobliskim parku krajobrazowym liczne rezerwaty leśne (m.in. Kalinowo, Wielki Dział, Rycerski Kierz).

Łomżyńskie Towarzystwo Naukowe im. Wagów - towarzystwo naukowe ogólne, założone 1975, z siedzibą w Łomży, podstawowe zadania statutowe: rozwijanie nauki i kultury w Łomżyńskiem, prowadzenie badań naukowych na potrzeby regionu; liczy około 60 członków (2000) pracujących w 5 komisjach; wydaje serie: "Studia Łomżyńskie", "Polszczyzna Mazowsza i Podlasia".

Źródło:
  1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Historia Miasta

Gród z X-XIII w. przy przeprawie przez Narew; w pobliżu osada (na terenie obecnej wsi Stara Łomża), w XIV w. przeniesiona na obecne miejsce; prawa miejskie 1418; od XV w. stolica ziemi, miejsce sądów ziemskich i grodzkich oraz sejmików szlacheckich; XV-XVII w. jedno z największych miast Mazowsza (1564 około 3,3 tysiąca mieszkańców); starostwo grodowe; ośrodek życia politycznego, gospodarczego, kulturalnego i religii wschodniego Mazowsza; 1526 wraz z Mazowszem włączona do Korony; miasto królewskie; ośrodek handlu, m.in. z Prusami, Litwą i Rusią; port zbożowy i surowców leśnych; również ośrodek rzemieślniczy (m.in. sukiennictwo); w XVI w. rozwój przestrzenny Łomży; od XVII w. upadek spowodowany m.in. najazdem szwedzkim 1655-60; do rozbiorów zakaz osiedlania się Żydów.

Od 1795 w zaborze pruskim, od 1807 w Księstwie Warszawskim, od 1815 w zaborze rosyjskim (Królestwo Polskie); w 1. połowie XIX w. niewielki ośrodek przemysłowo-handlowy; rozwój w 2. połowie XIX w.; od 1866 stolica guberni; powstały drobne zakłady przemysłu spożywczego, drzewnego i skórzanego; 1908, Łomży otoczona fortami, stała się silną twierdzą; 1915-90 połączenie kolejowe; na przełomie XIX i XX w. duże skupisko Żydów (ponad 50% mieszkańców Łomży); XII 1917-VII 1918 miejsce internowania żołnierzy Legionów Polskich (około 2 tysiące) przywiezionych tu ze Szczypiorna; VII-VIII 1920 walki w czasie wojny polsko-bolszewickiej; w okresie międzywojennym ośrodek rzemieślniczo-handlowy i drobnego przemysłu; od 1925 siedziba biskupstwa.

We IX 1939 w rejonie Łomży zacięte walki Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Narew" z jednostkami niemieckimi XXI korpusu piechoty; IX 1939-VI 1941 pod okupacją sowiecką; 1941-IX 1944 pod okupacją niemiecką, wcielona do III Rzeszy; 1941-42 getto (około 9 tysięcy osób, około 3,8 tysiąca rozstrzelano, pozostałych wywieziono do ośrodka zagłady w Treblince); 1942-44 w lesie koło Giełczyna Niemcy zamordowali około 12 tysięcy osób, na roboty przymusowe do Niemiec wywieźli około 7 tysięcy, wysiedlili ponad 5,5 tysiąca osób; ośrodek konspiracji AK, BCh, NOW-NSZ (liczne akcje zbrojne i sabotażowo-dywersyjne); jeden z najsilniejszych węzłów obrony niemieckiej osłaniających południowe granice Prus Wschodnich; w działaniach wojennych (IX 1944-I 1945 na linii frontu) zniszczona w około 75%, po wojnie odbudowana; 1945 deportacje członków polskich organizacji niepodległościowych przez NKWD w głąb ZSRR: 1945-54 rejon działalności partyzantki antykomunistycznej (m.in. 21 V 1945 rozbicie więzienia w Łomży). W 1975-98 miasto wojewódzkie; 1918-1975 i od 1999 siedziba powiatu.

Źródło:
  1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Turystyka i zabytki

Łomża - miasto położone malowniczo na skarpie nad Narwią. Łomża była niegdyś jednym z największych miast Mazowsza, w XV w. książęta mazowieccy wznieśli tu zamek. Dziś jest ważnym ośrodkiem turystycznym na Kurpiowszczyźnie. W Łomży warto zobaczyć późnogotycką farę, od 1925 katedrę p.w. Św. Michała Archanioła, ufundowaną na początku XVI w. przez ostatnich książąt mazowieckich. Ozdobą świątyni są renesansowe ołtarze, renesansowe i barokowe nagrobki i epitafia oraz słynący łaskami XVI-wieczny obraz Matki Bożej Pięknej Miłości, koronowany przez Jana Pawła II w 1991. Wśród dominującej w rynku zabudowy z XIX w. i stylizowanych kamieniczek z XX w. wyróżnia się klasycystyczny ratusz (1826). Nieco starszy jest położony na północ od rynku barokowy kościół i klasztor Kapucynów z 2. połowy XVIII stulecia. Nieopodal katedry stoi dawna cerkiew w stylu ruskim (1887), przekształcona po I wojnie światowej na kościół Wniebowzięcia NMP. W Domu Pastora ulokowano Muzeum Północno-Mazowieckie, którego wybitną atrakcją jest kolekcja bursztynu znalezionego na terenie Puszczy Kurpiowskiej. Muzeum podlega też skansen kurpiowski w Nowogrodzie.

Zabytki:

  • klasycystyczny ratusz (1822-23. 1834 i 1839-41);
  • klasycystyczna kaplica cmentarna Św. Krzyża (1838);
  • cerkiew, obecnie kościół rektoralny Wniebowzięcia NMP (1877);
  • kamienice (XIX w.).
  • Źródła:
    1. Atrakcje Turystyczne Polski, pod red. Moniki Karolczuk-Kędzierskiej, Wydawnictwo Kluszczyński, Kraków 2006
    2. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

    Łomżyński Park Krajobrazowy Doliny Narwi

    Łomżyński Park Krajobrazowy Doliny Narwi - przylega do wschodnich skrajów Łomży, ochroną objęto w nim wyjątkowo cenny przyrodniczo fragment doliny środkowej Narwi, który wraz z otuliną stanowi ważny obszar ekologiczny. Rzeka zachowuje tu naturalny, dziki charakter. Płynąc przez rozległe łąki, często podmokłe tworzy liczne meandry, zakola i starorzecza. Dolina bogata jest w bagna i torfowiska, a raz w roku, na wiosnę, zalewają ją wody wezbrań, utrzymujące się nawet kilka tygodni. Tereny te stwarzają doskonałe warunki lęgowe i bytowe dla ptaków wodno-błotnych, których naliczono tu ponad 200 gatunków, wśród nich wiele rzadkich i ginących (bielik, orlik krzykliwy, batalion, derkacz). Dolina Narwi jest też ważnym miejscem żerowania i odpoczynku podczas przelotów ptaków. Z myślą o ornitologach oraz miłośnikach przyrody wybudowano tu liczne wieże obserwacyjne. Najcenniejsze zabytki na terenie parku i w jego otulinie znajdują się w Łomży i Drozdowie (dwór - Muzeum Przyrody). Atrakcją jest również zespół fortów w Piątnicy.

    Źródło:
    1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

    Międzyrzecze Łomżyńskie

    Opis 1: Międzyrzecze Łomżyńskie (część Niziny Północnomazowieckiej). Mezoregion o znacznej rozciągłości i przeważnie wyraźnych granicach w postaci dolin Dolnego Bugu oraz Dolnej Narwi. Na wschodzie granicę z Wysoczyzną Podlasko-Białoruską stanowi wyraźny, południkowy wał, będący swego rodzaju mikroregionem, Czerwony Bór. Ogólnie jest to dosyć wyrównana powierzchnia morenowa o wysokościach 100-120 m n.p.m. Kulminację w obrębie wspomnianego Czerwonego Boru stanowi Dębowa Góra (225 m n.p.m.). Po części rolniczy obszar zwiera cenne przyrodniczo powierzchnie.

    Opis 2: Międzyrzecze Łomżyńskie - wschodnia cześć Niziny Północnomazowieckiej, między dolinami: Dolnej Narwi a Dolnego Bugu; od wschodu sąsiaduje z Wysoczyzną Wysokomazowiecką; powierzchnia około 23 tysiące km2; wysoczyzna morenowa związana głównie ze zlodowaceniem Warty; średnia wysokość 100-120 m; na wschodnim krańcu kernowo-morenowy, podłużny wał Czerwonego Boru o wysokości do 225 m (Dębowa Góra); miejscami wydmy; w środkowej części tzw. krawędź ostrowska, utworzona z mułowo-gliniastych osadów zakumulowanych przed czołem dawnego lądolodu; Międzyrzecze Łomżynskie przecinają lewy dopływy Narwi: Ruź i Orz; przeważają gleby płowe (Luvisols) wytworzone z piasków gliniastych i glin, a na północ od Wyszkowa także z pyłów; w Puszczy Białej gleby rdzawe (Arenosols) i bielice (Podzols); pierwotną roślinność stanowiły głównie bory sosnowe i mieszane, a w mniejszym stopniu grądy i łęgi jesionowo-olszowe; obecnie siedliska zasobne są w większości odlesione, natomiast na siedliskach borów mieszanych, a zwłaszcza borów, dominują użytkowane gospodarczo lasy sosnowe; roślinność o cechach naturalnych, spotykana głównie w południowej części - w Puszczy Białej; główne miasta na krańcach regionu: Łomża, Ostrołęka, Wyszków, Ostrów Mazowiecka.

    Źródło:
    1. Polska II, red. nauk. Wiesław Malik, Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 2000
    2. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

    Łomża w liczbach

    Powierzchnia miasta 32,7 km2 (3 267 ha)
    Aktualna liczba mieszkańców (liczba ludności) 63 572
    Liczba urodzeń w 2006 roku 535
    Liczba zgonów w 2006 roku 451
    Ilość osób, które zameldowały się do miasta w roku 2006 530
    Ilość osób, które wymeldowały się z miasta w roku 2006 932
    Ilość osób, które pracują 12 747
    Bezrobocie: liczba bezrobotnych mieszkańców 3 710
    Ilość książek w miejskich bibliotekach 198 042 sztuk
    Nowopowstałe mieszkania w 2006 roku 234 (o średniej powierzchni 98,9 m2)
    Nowe budynki oddane do użytku w 2006 roku 100
    Ilość firm, instutycji i przedsiębiorstw (podmiotów gospodarczych) działających na terenie miasta 6 357
    Dochody miasta (gminy) 187 048 388,64 zł
    Wydatki miasta (gminy) 184 049 235,67 zł
    Średnia pensja w Łomży 2 164,31 zł (co stanowi 82,1% średniej krajowej)
    Ilość samochodów osobowych w Łomży 15 301
    Ilość ofiar śmiertelnych w wypadkach drogowych na 100 tysięcy mieszkańców 17,4
    Źródło:
    1. Wybrane statystyki z Banku Danych Regionalnych, 2006
    2007 (c) www.miaston.pl